De aanleiding | Het onwerp |  De doelstelling

De aanleiding

Tijdens de Tweede Wereldoorlog, tussen 1942 en 1944, dreef de bezetter 25.267 Joden en zigeuners uit België en Noord-Frankrijk in de Kazerne Dossin samen (Toen: SS Sammellager Mecheln). Van hieruit werden zij gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz. Slechts 1221 mensen overleefden, minder dan 5 procent. Om dit te gedenken, wordt in 1995 het Joods Museum van Deportatie en Verzet ingehuldigd, dat echter dikwijls groepen moet weigeren omwille van zijn beperkte omvang.

Vanaf 2001 rijpen stilaan de plannen voor een compleet nieuw museum, met volle steun van de Vlaamse overheid. Na een internationale architectuurwedstrijd en aansluitend overleg met de buurtbewoners starten in september 2009 de werken voor het ambitieuze project ‘Kazerne Dossin: Memoriaal, Museum en Documentatiecentrum over Holocaust en Mensenrechten’

Het ontwerp

Op de plaats van het voormalige ‘IKA-gebouw’, tegenover de eigenlijke kazerne, verrijst er een nieuw museum van internationale allure. De voorbouw van de kazerne zelf wordt gedeeltelijk ingericht als archief en documentatiecentrum, met verder een bezinningsruimte. De twee entiteiten – museum en kazerne- worden verbonden door een plein met een monument, bomen en wandelpaden.

AWG Architecten, onder leiding van bOb van Reeth, ontwierp het nieuwe museum in een lichte kleur. Als een baken in de omgeving dat de plaats van het gebeuren nadrukkelijk aangeeft, maar tegelijk een positieve boodschap van hoop uitstraalt. Het museum krijgt de vorm van een vijfhoek, met grote glaspartijen en vier verdiepingen.

De doelstelling

De Kazerne Dossin is in de eerste plaats de juiste plek om het ‘Belgische luik’ van de Jodenvervolging te blijven gedenken. Ook – of vooral - wanneer de laatste getuigen er straks niet meer zullen zijn. Zo zal er een permanente historische tentoonstelling zijn over de Joden en zigeunervervolging en de aanzet tot de mensenrechtenproblematiek, maar het ruimere thema van ‘mensenrechten’ komt ook aan bod via tijdelijke, thematische exposities. Herinneren aan de gevaren van totalitair denken, waarschuwen dat democratie geen vanzelfsprekendheid is: dat is de kern van de opdracht.

De infrastructuur zal volledig afgestemd zijn op de noden van scholen en internationale bezoekers. In totaal mikt men op zo’n 100 000 bezoekers per jaar. Daarmee wordt Kazerne Dossin een nieuwe historische referentie in Europa, evenwaardig aan en samenwerkend met de bekendste Holocaustmusea ter wereld.

naar boven