8. Het Jodenregister van België
De formulieren van het Jodenregister werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Belgische gemeenten ingevuld. De Duitse verordening van 28 oktober 1940 verplichtte immers alle joden ouder dan 15 jaar om zich in het register van hun woonplaats te laten inschrijven. De gemeentelijke administraties werden belast met deze opdracht. Sommige waren al te ijverig, andere toonden zich minder behulpzaam. Dit type register werd uiteindelijk echter door alle gemeentes opgesteld.
Het bestand “Jodenregister van België” bestaat uit 217 ringmappen met inschrijvingsfiches, waaraan soms andere administratieve documenten werden toegevoegd. Het volledige register werd per gemeente alfabetisch opgebouwd.
De afzonderlijke formulieren zijn in het Nederlands of het Frans ingevuld. Elk document bevat de volgende velden: naam, voornamen, geboortedatum en -plaats, beroep, nationaliteit, godsdienst alsook naam, geboortedatum en -plaats en godsdienst van de echtgeno(o)t(e), de ouders, de grootouders en de kinderen, datum van aankomst in België, het land dat de persoon verlaten heeft, adres, datum en plaats van optekening, en de handtekening van de belanghebbende en het gezinshoofd. Zelden werd bij de registratie de gevraagde informatie volledig ingevuld.
De Joodse Sociale Dienst in Brussel is de eigenaar van het Jodenregister van België. Het Joods Museum van Deportatie en Verzet verzorgde de schoning, inventarisatie, digitalisering en zuurvrije verpakking van het bestand. Hierna werd het register in depot ondergebracht bij het Joods Museum van België. Het Jodenregister van België is na een gemotiveerde aanvraag in digitale vorm te raadplegen in het documentatiecentrum. Een alfabetische index kan daarbij ter beschikking worden gesteld.
